1. Savaşın İlk Şoku: “Gökyüzü Kapandı mı?”
24 Şubat 2022’de Rusya’nın müdahalesi başladığında, havacılık hisseleri (THYAO, PGSUS) endeksteki genel düşüşten daha sert etkilendi. Piyasadaki ana korku şuydu:
- Hava Sahası Kısıtlamaları: Rusya ve Ukrayna hava sahasının kapanması.
- Turizm Endişesi: Türkiye’ye gelen turistlerin %20’den fazlasını oluşturan Rus ve Ukraynalı yolcuların bıçak gibi kesileceği beklentisi.
- Petrol Fiyatları: Brent petrolün 130 dolara dayanmasıyla artan jet yakıtı maliyetleri.
2. Büyük Dönüş: Jeopolitik Konumun Avantajı
Savaşın ilk bir ayından sonra, yatırımcılar Türk havacılık şirketlerinin bu krizden “fırsatla” çıkacağını fark etti. Havacılığı endeksin yıldızı yapan 3 ana faktör devreye girdi:
- Avrupa-Asya Arasında Köprü: Batılı ülkelerin Rusya’ya hava sahasını kapatması, Türk Hava Yolları ve Pegasus’u Rusya’dan dünyaya (ve tam tersi) açılan en kritik kapı haline getirdi. Bu durum, beklenmedik bir doluluk oranı ve birim gelir artışı sağladı.
- Kargo Gelirlerinde Rekor: THY, yolcu taşımacılığındaki riskleri, küresel tedarik zinciri kırılmaları sayesinde kargo tarafında rekor kârlar elde ederek dengeledi.
- Pandemi Sonrası “İntikam Turizmi”: Savaşın yarattığı baskı, pandemiden bunalan küresel turizm talebinin (pent-up demand) önüne geçemedi. Özellikle Avrupa ve Orta Doğu’dan gelen turist akını, Rusya kaybını fazlasıyla telafi etti.
3. Hisselerin Performansı (Sayılarla 2022)
Sizin paylaştığınız %86’lık genel endeks yükselişine karşılık, havacılık devleri bu oranı katlayarak geçmiştir:
| Hisse | 24 Şubat 2022 Fiyatı (Yaklaşık) | 12 Eylül 2022 Fiyatı (Yaklaşık) | Performans Farkı |
| THYAO | ~25 – 28 TL | ~70 – 75 TL | ~%160+ Artış |
| PGSUS | ~80 – 90 TL | ~230 – 250 TL | ~%180+ Artış |
E-Tablolar’a aktar
Analiz Notu: Havacılık hisseleri, 2022 boyunca sadece bir “hisse senedi” değil, aynı zamanda döviz bazlı geliri olan ve yüksek enflasyona karşı koruma sağlayan bir “liman” işlevi gördü.
Sonuç: Havacılık Olmasaydı %86 Olmazdı
Grafikteki o dik yükseliş eğrisi, büyük oranda havacılık ve sanayi şirketlerinin dolar bazlı kâr büyümesiyle desteklendi. Savaşın başladığı gün “en riskli” görülen sektör, yıl sonunda “en çok kazandıran” sektör oldu.
1 thought on “Rusya-Ukrayna Savaşı Gölgesinde Havacılık 2022”